Alle berichten van Dorette Zwaans

Van de hoed en de rand: over vaktaal vertalen

Nieuwe vertaling veiligheidsvoorschriften: zo ga ik te werk

vertaling veiligheidsvoorschriften

Soms ontvang ik een opdracht over een onderwerp waarmee ik nog niet veel in aanraking ben geweest. Ik begrijp het wel, maar ken de vaktaal niet (goed). En alsof het zo had moeten zijn komen er in korte tijd meerdere opdrachten over datzelfde onderwerp op mijn pad. De afgelopen kreeg ik plotseling een aantal veiligheidsvoorschriften te vertalen in de dierenbranche, over scheikundige stoffen en de vervaardiging en samenstelling van diervoeding. Een nieuw vertaalgebied voor me en ook niet iets waarover ik in het Italiaans dagelijks communiceer. Hoe ga ik dan te werk op zo’n voor mij nieuw vakgebied? Lees verder Van de hoed en de rand: over vaktaal vertalen

In de huid van … de boekvertaler

de boekvertaler
klik om in te kijken

De boekvertaler vertaalt graag, nogal wiedes, al vertaalt hij de ene tekst nu eenmaal liever dan de andere. Om een boek goed te kunnen vertalen, hoeft hij dat boek niet per se zelf mooi te vinden. Maar hoe fijn als dat wel zo is? Ik vertaalde een boek dat me keer op keer meesleepte.

‘Als boekvertaler moet je maanden- en soms jarenlang in de huid van je auteur en/of je personages kruipen,’ staat  in het programma van de Literaire Vertaaldagen 2017. Dat is hoe lang je soms over een boekvertaling doet. Bovendien lees je het boek dat je vertaalt een behoorlijk aantal keren. Eerst om je in te lezen en dan terwijl je het vertaalt – lastige passages lees je meerdere keren. Daarna lees je je hele vertaling, met het origineel ernaast, en tot slot nog eens voor de zekerheid op spelfouten en dergelijke. Lees verder In de huid van … de boekvertaler

Vertalen voor kinderen

Prinsessenverhalen

Vertalen voor kinderen, kinderboek vertalenDe kast van mijn dochter staat vol boeken over prinsessen. Kleine en grote, en dat geldt dan zowel voor de boeken als de prinsessen. Het thema is van alle tijden, welk klein meisje wil er nu geen prinses zijn? Prinsessenverhalen zijn dan ook vaak eeuwenoude sprookjes of bewerkingen daarvan. Ze zijn vaak vele malen vertaald. Maar hoe gaat dat nu als je zo’n oud verhaal opnieuw moet vertalen voor kinderen, meisjes, van nu?

Neem A little princess van Frances Hodgson Burnett, voor het eerst gepubliceerd in 1905. Een klassieker uit de wereldliteratuur, ook al is het in Nederland misschien minder bekend. (Burnett schreef ook het hier beroemdere De geheime tuin.) Lees verder Vertalen voor kinderen

Vertaler in de spotlights: Dorette Zwaans

Maak kennis met onze vertalers. Eens in de zoveel tijd zetten we een van onze vertalers in de spotlights. Zij zullen iets over zichzelf en hun werk vertellen, zodat je een idee krijgt hoe het leven van een vertaler eruit ziet. Vandaag de beurt aan: Dorette Zwaans

Hoe lang ben je al werkzaam als vertaler Italiaans en doe je dit fulltime of parttime?

Twitfoto In 1993 behaalde ik mijn diploma Italiaanse taal- en letterkunde aan de Universiteit Utrecht. In eerste instantie had ik gekozen om me te specialiseren in Internationale betrekkingen, maar al gauw kwam ik erachter dat ik het talige en het creatieve miste. Ik switchte daarom naar Vertaalwetenschap. Direct na mijn afstuderen heb ik me laten beëdigen als tolk / vertaler Italiaans bij de Rechtbank in Utrecht en ben ik begonnen als vertaler. Ik liep in die tijd ook stage op een vertaalbureau en kon daar mooi zien hoe vertaalbureaus werken en wat zij belangrijk vinden.

Lees verder Vertaler in de spotlights: Dorette Zwaans

De ambachtelijk vertaler

De vertaler is als de warme bakker

Laatst wilden mijn kinderen op zondagochtend een cake bakken voor bij de koffie. Ik had cakemeel van een welbekend merk in huis, verse eieren, melk en vloeibare boter. De bereidingswijze stond uitgebreid op de verpakking, dus een kind kan de was doen, dacht ik. Vol goede moed gingen de kinderen aan de slag. Lees verder De ambachtelijk vertaler

De beëdigd vertaler

Officiële documenten vertalen

Pas beëdigd vertalerStel u wilt emigreren naar Italië. Heel begrijpelijk, want het is een prachtig land, waar de zon meestal schijnt en waar je heerlijk kunt eten. En om daarvan te kunnen gaan genieten, heeft u uw zaken natuurlijk goed geregeld.
U heeft werk gezocht, een huis gehuurd (maar u heeft ook al een prachtig koophuis in campagna op het oog), een Italiaans BSN – il codice fiscale – aangevraagd en de verhuiswagen besproken. Bij al uw voorbereidingen staat u er misschien niet bij stil dat u een (beëdigd) vertaler nodig heeft. Met het oog op uw verhuizing zit u immers ook al een tijdje op Italiaanse les en u redt zich prima.
Toch is dat niet altijd genoeg. Het is bijvoorbeeld zeer aan te raden dat u zich op de hoogte stelt van wat er precies in uw arbeidscontract en huur- of koopcontract staat. Een juridisch vertaler heeft kennis van het Italiaanse rechtssysteem en juridische termen, waardoor hij of zij uw contracten secuur kan vertalen, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Misschien wil uw werkgever ook wel een vertaling van uw diploma zien en uw huurbaas een geboorteakte om zeker te weten dat u bent wie u zegt. Zeker wanneer u een huis gaat kopen, zal er van uw geboorteakte een beëdigde vertaling gevraagd worden, en ook van uw trouwakte en eventuele huwelijkse voorwaarden, indien u getrouwd bent.

Juridisch versus beëdigd

Bovenstaand stukje is natuurlijk slechts één voorbeeld van de vele mogelijke situaties waarin u met een vertaler te maken kunt krijgen. Het laat zien dat wanneer er officiële documenten worden overgelegd, er vaak een professionele vertaling nodig is, in sommige gevallen een beëdigde vertaling. De professionele juridisch vertalers  van het NVI kunnen al dit soort vertalingen voor u verzorgen, voor een beëdigde vertaling moet u wel een vertaler kiezen die tevens is ingeschreven in het Register voor beëdigd tolken en vertalers. Alleen een registervertaler kan namelijk een rechtsgeldige beëdiging afgeven. De beëdigd vertaler zet daarvoor een stempel op uw document met een handtekening en voorziet de vertaling van een echtheidsverklaring.
Niet alle vertalers kiezen ervoor ingeschreven te staan in het register. Wie niet vaak juridisch vertaalt, heeft daar weinig baat bij. Een vertaling van een lid van het NVI is altijd professioneel, of die nu is beëdigd of niet.

Apostille

Soms verlangt een notaris, werkgever of makelaar naast de beëdiging ook een apostille. Dat is een verklaring waaruit blijkt dat de handtekening van de vertaler echt is. Voor vertalingen naar en uit het Italiaans geldt dat de griffier van de rechtbank de apostille kan afgeven. De vertaler regelt dit voor u.

© Dorette Zwaans

 

Vijftigste kinderboekenbeurs in Bologna

La fiera del libro per ragazzi

Beurs voor uitgverijen, auteurs, illustratoren en vertalers kinderboekenHet is zonnig in Bologna. Mijn man, illustrator, en ik, vertaler Italiaans van onder andere kinderboeken, hebben prima geslapen en heerlijk ontbeten in onze b&b. We besluiten daarom te voet naar de fiera te gaan.
Het is even zoeken, maar na een half uurtje zijn we er: vier megahallen vol stands met kinderboeken, kinderboeken en… kinderboeken.
1200 Exposanten uit de hele wereld zijn deze dagen in Bologna bijeen voor de jaarlijks terugkerende wereldwijd grootste  kinderboekenbeurs. Er is ook een tentoonstelling van het werk van tientallen geselecteerde kinderboekenillustrators van vele denkbare nationaliteiten. Die alleen al is de moeite waard om hier te komen. Vandaag vindt ook de prijsuitreiking plaats van de Grant Award Ars in Fabula voor beginnende illustratoren onder de 30 jaar

Luilekkerland voor kinderboekvertalers

Er zijn vier grote hallen met stands van uitgeverijen die hun nieuwe uitgaven en bestsellers presenteren, er zijn een trefpunt voor illustratoren, voor auteurs en voor vertalers, waar lezingen, workshops en rondetafeldiscussies gehouden worden en een ‘digitaal café’ met allerlei informatie over digitaal uitgeven. Mijn man en ik gaan elk onze eigen gang, want we willen veel zien, maar niet hetzelfde. Ik heb intussen hoogrode wangen gekregen. Van de warmte met al die mensen bij elkaar, of van de inspanning om zo veel mooie boeken in me op te willen nemen? Tjonge, wat zou ik hiervan veel boeken willen vertalen! Ik voel me Pinocchio nel Paese della cuccagna, Pinokkio in Luilekkerland. Na twee uur zwerven, kijken, praten en luisteren, tref ik mijn man om te gaan eten en na een korte Italiaanse lunch gaan we weer ieder ons weegs: ik naar het vertalerscafé voor een vertaalworkshop, mijn man naar een discussie over tabletpublishing. In de stand voor vertalers zie ik dat kinderboekvertalers zich kunnen inschrijven in een speciaal ontworpen database, the World Directory of Children’s Book Translators, die in samenwerking met UNESCO is ontwikkeld. Iedereen die minimaal twee kinderboeken heeft vertaald kan zich inschrijven, maar jammer dat men mij niet kan vertellen of de database ook daadwerkelijk wordt geraadpleegd door uitgevers die op zoek zijn naar een vertaler voor een kinderboekvertaling. (Klik hier voor een (kinder)boekvertaler van het NVI.)
Beurs voor uitgverijen, auteurs, illustratoren en vertalers kinderboekenNa de interessante workshop over specifieke vertaalproblemen in een kinderboek, ga ik naar de hal met de Nederlandse uitgevers. Uitgevers zijn per land en taalgebied geconcentreerd en je vindt dus zo alle mensen met wie je zou willen spreken bij elkaar. De Bologna Bookfair biedt dan ook een perfect platform om te netwerken. Hoewel er dit jaar voor het eerst ook directe verkoop (van Italiaanse boeken) plaatsvindt aan bezoekers, is de beurs vooral bedoeld om nieuwe titels te presenteren en om te handelen in vertaalrechten. Het is daarom wel handig van tevoren afspraken te maken als je iemand wilt spreken, want iedereen heeft het erg druk.

Il paese della cuccagna 2

Na een voquadrilaterolle dag van gesprekken met Nederlandse en Italiaanse uitgeverijen, zoek ik mijn man weer op. Ook hij is tevreden over wat hij heeft kunnen doen en zien. We gaan nu lekker eten in Bologna. Dat zit wel goed, want de stad heeft zichzelf onlangs uitgeroepen tot città del cibo, stad van het eten. We zullen morgen ook zeker tortellini en andere Bolognese lekkernijen gaan inslaan in een van de smalle winkelstraatjes, waar je je in de Middeleeuwen waant.

We hebben veel gezien en geleerd, en genoten. Volgend jaar gaan we weer!

© Dorette Zwaans

 

*Lees ook mijn blog over de workshop die ik er volgde.