Categorie Archief Blog

Workshop fantasyboek vertalen

Een fantasierijke dag

Fantasy, de een is er dol op en de ander vindt het maar niets. In Nederland is de fantasymarkt behoorlijk groot, hoewel deze voornamelijk bestaat uit vertaalde fantasy van Engelse en Amerikaanse bodem. De Werkgroep Algemeen Boekvertalers (WAB) organiseert een aantal keer per jaar praktische vertaalworkshops en deze keer stonden ze in het teken van erotica en fantasy. Ik heb me direct ingeschreven voor de laatste.

Fantasyboek en fantasiebeesten

Ter voorbereiding op de workshop kregen we van de workshopleidster, Renée Vink, vertaalster van onder andere de Game of Thrones-serie, twee Engelse teksten toegestuurd die we moesten vertalen. En dat bleek knap lastig, want wat moet je doen met verzonnen woorden, namen en beesten? Vertaal je ze of laat je ze staan? Genoeg stof dus voor de workshop.

Klank, verteltoon en sarcasme

We concludeerden dat je bij verzonnen namen, plaatsen, beesten en talen rekening moet houden met de betekenis en de klank. Is het bijvoorbeeld een bijnaam die naar een bepaalde karaktereigenschap verwijst, maak er dan iets van wat in de doeltaal ook naar die karaktereigenschap verwijst. En klinkt je vertaling te raar in de doeltaal, dan leidt het de lezer alleen maar af. Maak er dan iets van dat dichter bij de doeltaallezer staat. Verder hebben we ook het belang van de verteltoon en stijl besproken. Zij bepalen hoe de lezer het verhaal ervaart. Als vertaler dien je je daarbij altijd te laten leiden door het origineel. Voor fantasy in het bijzonder geldt ook dat je bereid moet zijn om mee te gaan in de wereld die de schrijver heeft geschapen en dat is niet altijd makkelijk. Soms is het verleidelijk om sarcasme te gebruiken waar dat in het origineel niet staat, als je zelf niet helemaal overtuigd bent. Dat moet je vermijden, anders verander je de leeservaring van de lezer.

Kenmerken bewaren

Kortom, er komt nog heel wat bij kijken om een fantasyboek goed te vertalen . En dit geldt voor het vertalen van elke tekstsoort, of het nu een literaire, technische of juridische tekst is. De vertalers van het Netwerk Vertalers Italiaans weten precies wat de kenmerkende elementen zijn van uw tekst en zorgen ervoor dat die niet verloren gaan in de vertaling. Uw jaarverslag blijft zakelijk, uw marketingtekst werft en uw fantasy sleept de lezer mee.

@Rianne Aarts

Culturele verschillen tussen Nederland en Italië

De kennis van culturele verschillen en van de achtergronden daarvan kan de kwaliteit van vertaal- en tolkwerkzaamheden verbeteren.
Is de doe-maar-gewoon-mentaliteit van de Nederlanders tegenover het Italiaanse fare bella figura (altijd een goede indruk maken) wel een cliché? Staat de Nederlandse planning echt tegenover het Italiaanse arrangiarsi (‘we zien het wel’)?
Dit en meer werd besproken tijdens de minor ‘Culturele verschillen Nederland Italië’ door Wilfred Ploeg, docent bij de Hogeschool voor Tolken en Vertalers. Meer lezen

De ambachtelijk vertaler

De vertaler is als de warme bakker

Laatst wilden mijn kinderen op zondagochtend een cake bakken voor bij de koffie. Ik had cakemeel van een welbekend merk in huis, verse eieren, melk en vloeibare boter. De bereidingswijze stond uitgebreid op de verpakking, dus een kind kan de was doen, dacht ik. Vol goede moed gingen de kinderen aan de slag. Meer lezen

Adieu print, welkom eBoek

eBoek versus papieren boek

Laatst was ik bij een lezing van de literaire sectie van het NGTV, genaamd ‘Vertalers en het eBoek’. Voor boekvertalers was de lezing echt een must, gezien de actualiteit van dit onderwerp. Boeken vertalen is namelijk geen vetpot. De boodschap die ik daar te horen kreeg, was in eerste instantie niet echt positief. De tijdschriftenmarkt ligt op zijn gat, uitgeverijen gaan failliet. Maar… het boek is niet op zijn retour! Want gelukkig is daar het eBoek. Er zijn momenteel 212 uitgeverijen die 30.000 titels uitgeven. Daarvan is 50% educatief, 14% management en 12% theologie. Met 90% marktaandeel ePub en 77% Watermarking heeft ePub min of meer een monopoliepositie. Meer lezen

Workshop ‘Durf jij het nieuwe SNEVT aan?’

Durf jij het nieuwe SNEVT aan?

Het NVI biedt regelmatig workshops aan die PE-punten waard zijn. Dus schoven op zaterdag 8 maart een aantal leden aan tafel om onder leiding van twee docenten van het ITV (Hogeschool voor Tolken en Vertalen) een nieuw onderdeel van het afsluitende examen van het SNEVT (Stichting Nationale Examens Vertalen en Tolk), namelijk een praktijkvertaling van de tekst over de arthouse-film Italy – Love it or leave it, te bespreken. Meer lezen

Vijftigste kinderboekenbeurs in Bologna

La fiera del libro per ragazzi

Beurs voor uitgverijen, auteurs, illustratoren en vertalers kinderboekenHet is zonnig in Bologna. Mijn man, illustrator, en ik, vertaler Italiaans van onder andere kinderboeken, hebben prima geslapen en heerlijk ontbeten in onze b&b. We besluiten daarom te voet naar de fiera te gaan.
Het is even zoeken, maar na een half uurtje zijn we er: vier megahallen vol stands met kinderboeken, kinderboeken en… kinderboeken.
1200 Exposanten uit de hele wereld zijn deze dagen in Bologna bijeen voor de jaarlijks terugkerende wereldwijd grootste  kinderboekenbeurs. Er is ook een tentoonstelling van het werk van tientallen geselecteerde kinderboekenillustrators van vele denkbare nationaliteiten. Die alleen al is de moeite waard om hier te komen. Vandaag vindt ook de prijsuitreiking plaats van de Grant Award Ars in Fabula voor beginnende illustratoren onder de 30 jaar

Luilekkerland voor kinderboekvertalers

Er zijn vier grote hallen met stands van uitgeverijen die hun nieuwe uitgaven en bestsellers presenteren, er zijn een trefpunt voor illustratoren, voor auteurs en voor vertalers, waar lezingen, workshops en rondetafeldiscussies gehouden worden en een ‘digitaal café’ met allerlei informatie over digitaal uitgeven. Mijn man en ik gaan elk onze eigen gang, want we willen veel zien, maar niet hetzelfde. Ik heb intussen hoogrode wangen gekregen. Van de warmte met al die mensen bij elkaar, of van de inspanning om zo veel mooie boeken in me op te willen nemen? Tjonge, wat zou ik hiervan veel boeken willen vertalen! Ik voel me Pinocchio nel Paese della cuccagna, Pinokkio in Luilekkerland. Na twee uur zwerven, kijken, praten en luisteren, tref ik mijn man om te gaan eten en na een korte Italiaanse lunch gaan we weer ieder ons weegs: ik naar het vertalerscafé voor een vertaalworkshop, mijn man naar een discussie over tabletpublishing. In de stand voor vertalers zie ik dat kinderboekvertalers zich kunnen inschrijven in een speciaal ontworpen database, the World Directory of Children’s Book Translators, die in samenwerking met UNESCO is ontwikkeld. Iedereen die minimaal twee kinderboeken heeft vertaald kan zich inschrijven, maar jammer dat men mij niet kan vertellen of de database ook daadwerkelijk wordt geraadpleegd door uitgevers die op zoek zijn naar een vertaler voor een kinderboekvertaling. (Klik hier voor een (kinder)boekvertaler van het NVI.)
Beurs voor uitgverijen, auteurs, illustratoren en vertalers kinderboekenNa de interessante workshop over specifieke vertaalproblemen in een kinderboek, ga ik naar de hal met de Nederlandse uitgevers. Uitgevers zijn per land en taalgebied geconcentreerd en je vindt dus zo alle mensen met wie je zou willen spreken bij elkaar. De Bologna Bookfair biedt dan ook een perfect platform om te netwerken. Hoewel er dit jaar voor het eerst ook directe verkoop (van Italiaanse boeken) plaatsvindt aan bezoekers, is de beurs vooral bedoeld om nieuwe titels te presenteren en om te handelen in vertaalrechten. Het is daarom wel handig van tevoren afspraken te maken als je iemand wilt spreken, want iedereen heeft het erg druk.

Il paese della cuccagna 2

Na een voquadrilaterolle dag van gesprekken met Nederlandse en Italiaanse uitgeverijen, zoek ik mijn man weer op. Ook hij is tevreden over wat hij heeft kunnen doen en zien. We gaan nu lekker eten in Bologna. Dat zit wel goed, want de stad heeft zichzelf onlangs uitgeroepen tot città del cibo, stad van het eten. We zullen morgen ook zeker tortellini en andere Bolognese lekkernijen gaan inslaan in een van de smalle winkelstraatjes, waar je je in de Middeleeuwen waant.

We hebben veel gezien en geleerd, en genoten. Volgend jaar gaan we weer!

© Dorette Zwaans

 

*Lees ook mijn blog over de workshop die ik er volgde.

 

 

 

Literaire vertaaldagen 2013

De symposiumdag

Voor literair vertalers en andere belangstellenden worden elk jaar in december de Literaire Vertaaldagen georganiseerd. Het evenement bestaat uit een symposiumdag en een workshopdag.

Dit jaar heb ik alleen de symposiumdag bezocht, maar uit ervaring weet ik dat de workshopdag ook erg interessant, leuk en leerzaam is. Onder leiding van een moderator werk je die dag met collega-vertalers aan de vertaling van een passage uit een roman. Een paar van onze NVI-leden hebben ook meegedaan aan de workshopdag en zij waren erg enthousiast. Meer lezen

L’italiano oggi

NVI Workshop Manuela Pinto van 9 november 2014

logo_nvi_neroZoals voor veel beroepsgroepen geldt, moeten ook tolken en vertalers zich regelmatig bijscholen. Het Netwerk Vertalers Italiaans hecht veel belang aan bijscholing en daaromworden er twee keer per jaar uiteenlopende workshops voor de leden georganiseerd. Als tolk of vertaler moet je natuurlijk op de hoogte blijven van nieuwe vertaalhulpmiddelen en -technieken, maar het is zeker zo belangrijk om de veranderingen in de Italiaanse taal op de voet te volgen. Daarom hebben we onlangs Manuela Pinto, docent en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, uitgenodigd om ons iets te leren over de taalsituatie in het Italië van vandaag en de ontwikkelingen in de Italiaanse taal. Meer lezen